مدرک تحصیلی دست شماست؛ اما لزوماً مال شما نیست.

این جمله در نگاه اول عجیب به نظر می‌رسد. بسیاری از فارغ‌التحصیلان سال‌ها بعد از پایان تحصیل، با این تصور زندگی می‌کنند که پرونده دانشگاه برای همیشه بسته شده تا روزی که یک پذیرش تحصیلی، یک پرونده مهاجرتی یا حتی درخواست یک کارفرما برای ارائه اصل مدرک و ریزنمرات رسمی، آن‌ها را با واقعیتی روبه‌رو می‌کند که کمتر کسی از قبل درباره آن هشدار داده است: داشتن مدرک با امکان استفاده رسمی از آن، دو مسئله کاملاً متفاوت است.

اینجاست که مفهوم آزادسازی مدرک تحصیلی از یک اصطلاح اداری ساده به یک دغدغه جدی تبدیل می‌شود.

ریشه ماجرا به تعهد آموزش رایگانی برمی‌گردد که در دوران تحصیل از آن استفاده کردید. بسیاری تصور می‌کنند برای آزادسازی مدرک تحصیلی یک مسیر مشخص و واحد وجود دارد؛ اما واقعیت پیچیده‌تر از این حرف‌هاست. یک نفر با پرداخت هزینه مسیر خود را باز می‌کند، فرد دیگری از سابقه بیمه و اشتغال استفاده می‌کند. گروهی سراغ عدم کاریابی می‌روند و برخی نیز باید از ظرفیت‌های قانونی و شرایط خاص استفاده کنند. مقصد برای همه یکسان است، اما مسیر رسیدن به آن برای هر فرد می‌تواند کاملاً متفاوت باشد.

آزادسازی مدرک تحصیلی چیست؟

آزادسازی مدرک تحصیلی در عمل همان لغو تعهد تحصیل رایگان است. دانشجویان دوره روزانه دانشگاه دولتی هنگام ثبت‌نام یک تعهد‌نامه امضا می‌کنند که پس از فارغ‌التحصیلی در قبال مدت تحصیل خود در مشاغل مرتبط در کشور خدمت کنند؛ بنابراین برای دریافت مدرک اصلی، باید این تعهد را بپذیرند یا معاف شوند.

معرفی 5 روش‌ آزادسازی مدرک تحصیلی

بزرگ‌ترین اشتباهی که بسیاری از متقاضیان مرتکب می‌شوند این است که تصور می‌کنند آزادسازی مدرک فقط یک راه دارد: پرداخت هزینه و تمام، واقعیت میدانی اما چیز دیگری است.

هر سال تعداد زیادی از فارغ‌التحصیلان میلیون‌ها تومان برای آزادسازی مدرک پرداخت می‌کنند؛ در حالی که برخی دیگر دقیقاً با همان شرایط تحصیلی، از مسیرهای قانونی دیگری استفاده کرده و بدون پرداخت این مبالغ، تعهد آموزش رایگان خود را تسویه می‌کنند. تفاوت در مدرک دانشگاهی نیست؛ تفاوت در شناخت مسیر درست است.

در حال حاضر پنج روش آزادسازی مدرک تحصیلی وجود دارد و هر کدام برای گروه مشخصی از متقاضیان طراحی شده‌اند. انتخاب اشتباه مسیر، گاهی به معنای چند ماه اتلاف زمان و گاهی به معنای پرداخت هزینه‌ای است که اساساً ضرورتی برای آن وجود نداشته است.

روش آزادسازی	ماهیت روش
پرداخت هزینه دوران تحصیل	خرید تعهد خدمت از طریق واریز مبلغ تعیین‌شده
نامه عدم کاریابی	ارائه گواهی از مراکز کاریابی مبنی بر نیافتن شغل مناسب
سابقه بیمه (انجام تعهد با کار)	داشتن سابقه بیمه معتبر بعد از فارغ‌التحصیلی.
از کار افتادگی	معافیت از انجام تعهد به دلیل ناتوانی جسمی-حرکتی که توسط مراجع ذی‌صلاح تایید شده باشد
بازنشستگی	ارائه حکم رسمی بازنشستگی برای افراد دارای سابقه خدمت.

1-آزادسازی با پرداخت هزینه؛ سریع‌ترین مسیر، اما نه بهترین

اصل مدرک خود را دریافت می‌کند. از نظر اجرایی، این مسیر ساده‌ترین روش و البته گران‌ترین روش است که همیشه هم مبلغ ثابت و یکسانی نیست.

البته باز هم تاکید می‌کنیم که حتی جزئیاتی همچون هزینه‌های متغیر واحدهای پایان‌نامه و مبالغی که در طول تحصیل پرداخت شده‌، می‌تواند مبلغ نهایی را تغییر دهد.

2-آزادسازی با نامه عدم کاریابی؛ مسیری زمان‌بر اما کم هزینه

معمولا بیشترین شایعات، اطلاعات ناقص و برداشت‌های اشتباه را در روش عدم کاریابی می‌بینید.

منطق این روش بر این اساس است که: فرد فارغ‌التحصیل پس از پایان تحصیل موفق به یافتن شغل مناسب و مرتبط با رشته خود نشده و بر همین اساس درخواست لغو تعهد آموزش رایگان ارائه می‌دهد.

فرآیند از ثبت‌نام در یک مؤسسه کاریابی مجاز آغاز می‌شود. پس از ثبت‌نام، فرد وارد دوره‌ای می‌شود که در آن فرصت یافتن شغل مرتبط برای او بررسی خواهد شد. اگر در این بازه شغل مناسبی معرفی نشود، گواهی عدم کاریابی صادر شده و پس از طی مراحل اداری در اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی و دانشگاه، امکان آزادسازی مدرک تحصیلی فراهم می‌شود. این پروسه ممکن است حداقل یک سال یا حتی بیشتر طول بکشد.

اما بخش مهم ماجرا، شرایط استفاده از این روش است.

• متقاضی نباید سابقه بیمه داشته باشد.

• برای آقایان نیز حداقل یک سال باید از تاریخ صدور کارت پایان خدمت یا معافیت دائم گذشته باشد.

• صدور نامه عدم کاریابی نباید هم‌زمان با تحصیل در مقطع بالاتر انجام شود.

شایان ذکر است که "با رأی هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۳۹۸/۰۸/۲۸، محدودیت ۶ ماهه پس از فارغ‌التحصیلی جهت ثبت‌نام در کاریابی لغو شده است؛ اما شرط یک سال پس از دریافت مدرک موقت و پایان خدمت سربازی همچنان برقرار است."

مشاوره جهت آزادسازی مدرک با نامه عدم کاریابی

کاریابی تامین کار ایران به کمک مشاوران خود به شما در آزادسازی مدرک تحصیلی با نامه عدم کاریابی کمک میکند. فقط کافیست فرم زیر را پر کنید تا مشاوران ما در سریع‌ترین زمان با شما تماس بگیرند. 

نام شما *

شماره تلفن *

موضوع *

سوال شما *<br>

ارسال

از بازخورد شما متشکریم!

تیم ما در اسرع وقت به شما پاسخ خواهد داد.

در همین حال ما از شما دعوت می‌کنیم که به سایت ما سر بزنید وبسایت.

3-آزادسازی با سابقه بیمه؛ وقتی تعهد را با اشتغال تسویه می‌کنید

برخلاف تصور برخی متقاضیان، تعهد آموزش رایگان همیشه با پرداخت پول پایان نمی‌یابد.

اگر پس از فارغ‌التحصیلی در حرفه‌ای مرتبط با مدرک تحصیلی خود مشغول به کار شوید و برای شما سابقه بیمه رد شود همان سابقه می‌تواند مبنای تسویه تعهد قرار گیرد.

منطق این روش روشن است: هر سال سابقه بیمه معتبر، معادل یک سال انجام تعهد محسوب می‌شود و از مدت تعهد آموزش رایگان کسر خواهد شد. در نتیجه، هرچه سابقه بیمه بیشتری داشته باشید، سهم کمتری از تعهد باقی می‌ماند.

حتی در شرایطی که سابقه بیمه از مدت تعهد یک مقطع بیشتر باشد، امکان استفاده از مازاد آن برای سایر مقاطع تحصیلی نیز وجود دارد.

نکته مهم: سوابق بیمه دوران تحصیل پذیرفته نمی‌شود و تنها بیمه‌هایی معتبر هستند که پس از تاریخ فراغت از تحصیل برای فرد ثبت شده باشند؛ همچنین مطابق مقررات وزارت علوم، مدت خدمت سربازی آقایان نیز به طور کامل از تعهد آموزش رایگان کسر می‌شود.

اما این مسیر یک پیامد مهم دارد؛ به محض آنکه سابقه بیمه برای شما ثبت شود، امکان استفاده از روش عدم کاریابی کاملا و قطعا از بین می‌رود.

4-آزادسازی با حکم بازنشستگی؛ مسیری که کمتر درباره آن صحبت می‌شود

اکثر افراد آزادسازی مدرک تحصیلی را صرفا با پرداخت هزینه به رسمیت می‌شناسند؛ اما روش‌های دیگری نیز وجود دارد که نیازی به پرداخت مبالغ بالا نیست؛ مثلا اگر فرد دارای حکم رسمی بازنشستگی باشد، می‌تواند با ارائه همین حکم، تعهد آموزش رایگان خود را تسویه کند؛ در واقع حکم بازنشستگی مبنای قانونی آزادسازی مدرک خواهد بود.

5-آزادسازی با از کارافتادگی؛ زمانی که انجام تعهد امکان‌پذیر نیست

قانون برای شرایطی نوشته شده که افراد توان انجام تعهد را داشته باشند. اما استثنا نیز وجود دارد. در شرایطی که فرد به دلیل معلولیت، بیماری یا شرایط خاص جسمی و حرکتی امکان انجام تعهد خدمت را نداشته باشد، می‌تواند از روش از کارافتادگی اقدام کند.

در این روش پس از ارائه مدارک پزشکی و تایید وضعیت فرد توسط مراجع و کمیسیون‌های پزشکی ذی‌صلاح امکان آزادسازی رایگان مدرک میسر است.

 در نهایت واقعیت این است که آزادسازی مدرک تحصیلی یک فرآیند واحد برای همه نیست. دو نفر با یک مدرک دانشگاهی مشابه ممکن است در نهایت از دو مسیر کاملاً متفاوت به نتیجه برسند. به همین دلیل، مهم‌ترین تصمیم در ابتدای مسیر، انتخاب روش مناسب است. اشتباه در انتخاب مسیر یا ثبت اطلاعات نادرست، معمولاً بیش از آنکه درخواست را رد کند، زمان و هزینه متقاضی را هدر می‌دهد.

راهنمای تصویری ثبت درخواست آزادسازی مدرک در سامانه سجاد

اگر برای اولین بار است که قصد دارید درخواست آزادسازی مدرک تحصیلی خود را در سامانه سجاد ثبت کنید، ممکن است با بخش‌ها و مراحل مختلف این سامانه آشنایی نداشته باشید. در راهنمای تصویری زیر، مسیر ثبت درخواست را از ایجاد حساب کاربری و تکمیل اطلاعات تحصیلی تا انتخاب روش آزادسازی، بارگذاری مدارک، پیگیری پرونده و دریافت نامه لغو تعهد آموزش رایگان به‌صورت مرحله‌به‌مرحله مشاهده خواهید کرد. این تصاویر به شما کمک می‌کنند فرآیند ثبت درخواست را سریع‌تر و با خطای کمتری انجام دهید.

تمام مراحل الکترونیکی لغو تعهد آموزش رایگان از طریق سایت آزاد سازی مدرک تحصیلی سجاد (سامانه جامع امور دانشجویان وزارت علوم) انجام می‌شود. 

1.ثبت نام در سامانه سجاد

برای ورود به سامانه سجاد (portal.saorg.ir) نیاز به نام کاربری و رمز عبور دانشگاهی است. اگر کاربر جدید هستید، ابتدا باید در سجاد ثبت‌نام کنید. در قسمت ثبت‌نام، اطلاعات هویتی (کد ملی، نام و نام خانوادگی، تاریخ تولد) و مشخصات تحصیلی اولیه را وارد می‌کنید و یک حساب کاربری ایجاد می‌کنید.

2.تکمیل اطلاعات تحصیلی

پس از فعال‌سازی حساب، باید اطلاعات دیپلم و دانشگاه (رشته‌ها و مقاطع فارغ‌التحصیلی تا کنون) را تکمیل نمایید.

3.ورود به بخش خدمات

پس از تکمیل پروفایل و ورود به سامانه، از منوی «خدمات» زیرشاخه «امور دانشجویان داخل» گزینه «لغو تعهد آموزش رایگان» را انتخاب کنید. در فرم باز شده اطلاعات مربوط به دوره روزانه (رشته، ورودی، تاریخ فراغت از تحصیل، نوع سهمیه، وضعیت سنوات تحصیلی و…) را با دقت وارد نمایید.

4.انتخاب لغو تعهد آموزش رایگان

سپس می‌توانید وارد سیستم شده و از منوی خدمات، گزینه «لغو تعهد آموزش رایگان» را انتخاب و فرم مربوطه را تکمیل می‌کنید. توجه داشته باشید که تنها دانش‌آموختگان و دانشجویان دانشگاه‌های دولتی روزانه می‌توانند این خدمت را در سجاد ببینند.

5.انتخاب روش آزادسازی

روش مورد نظر خود را از میان پرداخت هزینه، سابقه بیمه، عدم کاریابی یا سایر گزینه‌های مجاز انتخاب کنید.

6.بارگذاری مدارک

مدارک مورد نیاز را متناسب با روش انتخابی بارگذاری و درخواست را ثبت نهایی کنید.

7.پیگیری وضعیت درخواست

پس از ثبت درخواست، یک شماره پیگیری دریافت می‌شود که می‌توانید از طریق همان سامانه وضعیت درخواست را پیگیری کنید. سامانه کدگذاری کارتابل مخصوصی دارد که از طریق آن دانشگاه و متقاضی می‌توانند پیغام رد یا اصلاح مدارک را مشاهده کنند. 

ممکن است درخواست شما تأیید شود یا به وضعیت «نیاز به بازبینی» برگردد. در صورت نیاز به اصلاح، سامانه پیغام و توضیح علت را نمایش می‌دهد؛ به‌عنوان مثال، ممکن است مدارک ناقص بوده یا اطلاعات درج‌شده با سوابق مطابقت نداشته باشد. 

8.دریافت نامه لغو تعهد

هر زمان پرونده تأیید شد، نامه رسمی لغو تعهد بارگذاری شده و شما می‌توانید فایل آن را دانلود کنید. به محض دریافت نامه لغو تعهد، با مراجعه حضوری به دانشگاه و ارائه آن‌ و گواهی موقت، مدرک اصلی شما صادر خواهد شد.

مدارک لازم برای آزادسازی مدرک تحصیلی

مدارک مورد نیاز بسته به روش آزادسازی مدرک تحصیلی متفاوت است. در ادامه به صورت خلاصه مدارک لازم برای آزادسازی مدرک تحصیلی را مرور می‌کنیم.

• مدارک هویتی و تکمیل پروفایل سجاد: کارت ملی، شناسنامه و تکمیل اطلاعات شخصی در سامانه سجاد برای احراز هویت.

• گواهی موقت یا اطلاعات فارغ‌التحصیلی: برای تایید تاریخ فراغت از تحصیل و تطبیق مشخصات دانشجو.

• اطلاعات کامل مقاطع و نیمسال‌های تحصیلی: ورود، خروج و وضعیت هر نیمسال تحصیلی جهت محاسبه مدت استفاده از آموزش رایگان.

• مدرک وضعیت نظام وظیفه (آقایان): کارت پایان خدمت یا معافیت دائم برای تکمیل پرونده دانشجویی.

• سوابق بیمه یا حکم کارگزینی: در صورت انتخاب روش آزادسازی از طریق سابقه کار باید سوابق بیمه بعد از فارغ‌التحصیلی ارائه شود.

• نامه عدم کاریابی یا مستندات مرتبط: در صورت انتخاب روش کاریابی، باید گواهی کارگزاری یا نتیجه الکترونیکی آن بارگذاری شود.

• حکم بازنشستگی رسمی: در صورت انتخاب روش بازنشستگی.

• مدارک پزشکی/کمیسیون از کار افتادگی: در صورت انتخاب روش ناتوانی از کار.

• رسید پرداخت‌های قبلی یا وثایق: در صورت پرداخت قسمتی از شهریه؛ مثلاً مهمانی، وام دانشجویی، یا تغییر شهریه در طی تحصیل برای کسر از هزینه نهایی.

صفر تا صد مراحل آزاد سازی مدرک تحصیلی

1.تسویه‌حساب با دانشگاه؛ مرحله‌ای که معمولاً نادیده گرفته می‌شود

هرگونه بدهی آموزشی، هزینه خوابگاه، وام صندوق رفاه یا تعهدات مالی باقیمانده می‌تواند مانع ادامه فرآیند شود. تا زمانی که کامل با دانشگاه تسویه‌حساب نکردید، انتظار صدور مدرک اصلی را نداشته باشید.

2.تکمیل پروفایل در سامانه سجاد؛ جایی که پرونده شما شکل می‌گیرد

در این مرحله باید اطلاعات هویتی و تحصیلی خود را به‌صورت کامل وارد کنید؛ از مقاطع تحصیلی و نیمسال‌های گذرانده شده تا معدل و سایر اطلاعات آموزشی مورد نیاز را سایت آزاد سازی مدرک تحصیلی سجاد ثبت کنید. هرچه اطلاعات این بخش دقیق‌تر باشد، احتمال بازگشت پرونده در مراحل بعدی کمتر است.

3.ثبت درخواست لغو تعهد آموزش رایگان

اکثر خدمات مربوط به این موضوع در سایت آزاد سازی مدرک تحصیلی سجاد ارائه می‌شود، تنها کافیست از بخش «امور دانشجویان داخل» وارد خدمت «لغو تعهد آموزش رایگان» شوید و درخواست خود را از همین مسیر ثبت کنید.

4.تکمیل اطلاعات تحصیلی؛ جزئیاتی که تعیین‌کننده هستند

در این مرحله اطلاعات مربوط به هر مقطع تحصیلی اعم از: رشته تحصیلی، گروه آموزشی، تاریخ شروع و پایان تحصیل، وضعیت دوره روزانه و اطلاعات مرتبط با رتبه و سهمیه کنکور را در پرونده ثبت کنید. دقیقاً همین بخش منشا بسیاری از مغایرت‌هایی که بعداً ایجاد می‌شود.

5. انتخاب روش آزادسازی؛ مهم‌ترین تصمیم پرونده

در این بخش مشخص کنید از چه طریقی قصد دارید تعهد آموزش رایگان را تسویه کنید؛ پرداخت هزینه، سابقه بیمه، نامه عدم کاریابی، بازنشستگی، از کارافتادگی یا سایر روش‌های مجاز.

6. بارگذاری مدارک؛ مرحله‌ای که بیشترین بازگشت پرونده در آن اتفاق می‌افتد

هر روش، مدارک مخصوص خود را دارد. با توجه به روش انتخابی باید مدارک هویتی، تحصیلی، سوابق بیمه، گواهی عدم کاریابی، حکم بازنشستگی یا سایر مستندات مورد نیاز را در سامانه بارگذاری کنید. پس از این مرحله به صورت نهایی درخواست شما ثبت می‌شود.

7. پیگیری وضعیت درخواست؛ ثبت پرونده پایان کار نیست

بعضی متقاضیان بعد از ثبت درخواست تصور می‌کنند فرآیند به پایان رسیده و فقط باید منتظر نتیجه باشند؛ اما واقعیت این است که ثبت درخواست، تازه آغاز مسیر است.

پس از ثبت نهایی، یک شماره پیگیری در اختیار شما قرار می‌گیرد و باید وضعیت پرونده را از طریق کارتابل سامانه بررسی کنید. اگر درخواست به وضعیت «نیاز به بازبینی» منتقل شود، توضیحات کارشناسی در سامانه درج خواهد شد و باید نسبت به رفع نقص اقدام کنید.

8. پرداخت هزینه؛ فقط برای متقاضیان این روش

اگر مسیر انتخابی شما پرداخت هزینه باشد، مبلغ در همان ابتدای ثبت درخواست مشخص نمی‌شود، بلکه پس از بررسی اولیه پرونده و تایید نهایی، مبلغ معین می‌شود. پرداخت نیز از طریق همان درخواست ثبت‌شده انجام می‌شود و بخشی از فرآیند بررسی پرونده محسوب می‌شود.

9. دریافت نامه لغو تعهد؛ آخرین حلقه زنجیره

بسیاری تصور می‌کنند تأیید درخواست در سامانه به معنای پایان فرآیند است؛ اما در عمل، خروجی اصلی این مسیر نامه رسمی «لغو تعهد آموزش رایگان» است.

پس از تایید نهایی دانشگاه، این نامه در کارتابل سامانه قرار می‌گیرد و متقاضی باید آن را دریافت کند. سپس با ارائه این نامه و سایر مدارک مورد نیاز به دانشگاه محل تحصیل، فرآیند صدور دانشنامه و تحویل اصل مدرک تکمیل می‌شود.

هزینه آزادسازی مدرک تحصیلی چقدر است؟

هزینه آزادسازی مدرک تحصیلی به مواردی مانند مقطع تحصیلی، رشته، سنوات تحصیل، سال ورود و سهمیه کنکور بستگی دارد و توسط بخشنامه وزارت علوم تعیین می‌شود. به صورت تقریبی برای سال‌های اخیر می‌توان اعداد زیر را ذکر کرد (بر حسب تومان):

مقطع تحصیلی	هزینه آزادسازی مدرک تحصیلی
مقطع کاردانی	20 –40 میلیون تومان (بر اساس بخشنامه ۱۴۰۱، برای گروه‌های مختلف به ازای هر نیمسال حدود ۶–۸ میلیون تومان اعلام شد)
کارشناسی	۴۰–۶۰ میلیون تومان (دانشگاه‌های منطقه دو و سه و نیز رشته‌های دارای سهمیه خاص ممکن است بیشتر یا کمتر شود)
کارشناسی ارشد	۳۵–۵۰ میلیون تومان (براساس داده‌های ۱۴۰۵)
دکتری تخصصی	۱۲۵–۱۵۰ میلیون تومان (برای ۴–۶ سال دکتری)
رشته‌های علوم پزشکی و داروسازی	گروه پزشکی به‌صورت خاص بر حسب سال تحصیل محاسبه می‌شود. (طبق بخشنامه‌های قدیمی تا سال ۱۳۸۹ حدود ۴ میلیون تومان به ازای هر سال تحصیل و از سال ۱۳۹۰ به بعد حدود ۱۵ میلیون تومان) به ازای هر سال تحصیل

در مجموع، هزینه آزادسازی مدرک تحصیلی از طریق سایت آزاد سازی مدرک تحصیلی سجاد اعلام می‌شود. برای اطلاع از هزینه دقیق با دانشگاه یا سازمان امور دانشجویان تماس بگیرید.

آزادسازی مدرک چقدر طول می‌کشد؟

اما یک واقعیت مهم را نباید نادیده گرفت: ثبت درخواست به معنای دریافت فوری مدرک نیست.

حتی پس از تایید مدارک و تعیین تکلیف پرونده در سایت آزاد سازی مدرک تحصیلی سجاد، سرعت نهایی آزادسازی به زمان بررسی و صدور نامه توسط دانشگاه نیز بستگی دارد. برخی دانشگاه‌ها این مرحله را در مدت کوتاهی انجام می‌دهند و برخی دیگر ممکن است چند هفته یا حتی چند ماه زمان نیاز داشته باشند.

به همین دلیل، اگر برای اپلای، مهاجرت یا استخدام به مدرک خود نیاز دارید، بهتر است فرآیند آزادسازی را هرچه زودتر آغاز کنید.

روش آزادسازی	مدت زمان
پرداخت هزینه	بین یک تا سه هفته
سابقه بیمه	ممکن است چند هفته تا دو ماه کاری
نامه عدم کاریابی	یک سال و نیم یا بیشتر (یک سال شرط اولیه + زمان اداری بررسی).

آزادسازی مدرک دانشگاه‌های مختلف

در ادامه به صورت مختصر و خلاصه بررسی می‌کنیم که نحوه آزادسازی مدرک تحصیلی در دانشگاه‌های مختلف به چه صورت است.

• دانشگاه دولتی (سراسری)

• دانشگاه‌های علوم پزشکی

• دانشگاه فرهنگیان

دانشجویان دانشگاه فرهنگیان دارای تعهد خدمت هستند و فرآیند آزادسازی مدرک آن‌ها تابع مقررات آموزش‌وپرورش است. در صورت عدم انجام تعهد، لازم است مطابق ضوابط مربوطه نسبت به تعیین تکلیف آن اقدام شود.

نکته مهم: دانش‌آموختگان دانشگاه آزاد، پیام نور، علمی‌کاربردی، غیرانتفاعی، پردیس خودگردان و دانشگاه‌های مجازی معمولاً نیازی به آزادسازی مدرک از طریق لغو تعهد آموزش رایگان ندارند؛ زیرا هزینه تحصیل خود را پرداخت کرده‌اند و مشمول تعهد آموزش رایگان وزارت علوم نمی‌شوند. در این موارد، معمولاً تسویه‌حساب‌های عادی دانشگاه برای دریافت اصل مدرک کافیست.

قوانین آزاد سازی مدرک تحصیلی در سال 1405

طبق آیین‌نامه جدید سال ۱۴۰۵، اساس آزادسازی مدرک تحصیلی کماکان بر «لغو تعهد آموزش رایگان» دانش‌آموختگان دوره روزانه دانشگاه‌های دولتی استوار است.

آخرین آیین‌نامه: آخرین دستورالعمل رسمی لغو تعهد آموزش رایگان مربوط به بخشنامه‌های وزارت علوم در سال ۱۴۰۴–۱۴۰۵ می‌شود (از جمله «دستورالعمل جامع ایفای تعهد خدمت آموزش رایگان» و اصلاحات بعدی). به‌طور خلاصه، طبق این آیین‌نامه:

• سایت آزاد سازی مدرک تحصیلی سجاد مخصوص دانشگاه‌های زیر نظر وزارت علوم است و آزاد سازی مدرک تحصیلی شبانه، مدرک دانشگاه آزاد، غیرانتفاعی یا مجازی در این سامانه انجام نمی‌شود.

• اگر نکته‌ای در مورد مدت تعهد، صحت اسناد یا مبلغ اعلامی در سجاد مبهم است، قبل از پرداخت حتماً با آموزش دانشگاه هماهنگ شود.

شرایط جدید نامه عدم کاریابی: همان‌طور که گفته شد، یکی از تغییرات مهم قضایی (رأی دیوان عدالت) لغو «محدودیت ۶ ماه پس از فارغ‌التحصیلی» برای مراجعه به کاریابی بود. بنابراین برخلاف بند قبلیِ آیین‌نامه، دیگر الزامی نیست ظرف ۶ ماه (یا حداکثر تا یک سال با تبصره) به دفتر کاریابی مراجعه شود. با این حال شرط اصلی یک سال از پایان تحصیل و پایان خدمت سربازی برای استفاده از گواهی عدم کاریابی همچنان برقرار است. سایر شرایط (عدم داشتن سابقه بیمه، نبود تحصیل مقطع بالاتر و…) نیز همان‌گونه که قبل ذکر شد اجرا می‌شود.

سوالات متداول